کاربرد دی اتانول آمین چیست؟

 دی اتانول آمین چیست؟

این ماده (Diethanolamine) یک آمینو الکل است که خواص آمینی و الکلی دارد و در دسته ی حلال های شیمیایی قرار می گیرد. از مهمترین کاربردهای DEA، تهیه صابون ها، سورفکتانت ها، مواد شیمیایی کشاورزی و فراوری های نساجی است. همچنین به عنوان یک جاذب برای کربن دی اکسید استفاده می شود. این ماده کمی قلیایی است و در واکنش با اسیدها نمک و صابون تشکیل می دهد. این ماده با آب و اکثر الکل ها قابل اختلاط است.

دی‌اتانول‌آمین، که اغلب به اختصار DEA یا DEOA نامیده می‌شود، یک ترکیب آلی با فرمول HN(CH2CH2OH)2 است. دی‌ اتانول آمین خالص در دمای اتاق یک جامد سفید است، اما تمایل آن به جذب آب و فوق‌سرد شدن اغلب باعث می‌شود که در حالت مایع بی‌رنگ و چسبناک یافت شود. دی‌اتانول‌آمین چندعملکردی است و هم یک آمین ثانویه و هم یک دیول است. مانند سایر آمین‌های آلی، دی‌اتانول‌آمین به عنوان یک باز ضعیف عمل می‌کند. بازتاب‌دهندهٔ خاصیت هیدروفیلی گروه‌های آمین ثانویه و هیدروکسیل، DEA در آب حل می‌شود. آمیدهای تهیه‌شده از DEA اغلب هیدروفیلیک نیز هستند. در سال ۲۰۱۳، این ماده شیمیایی توسط آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان به عنوان "احتمالاً سرطان‌زا برای انسان‌ها" طبقه‌بندی شد. (Group 2B).

روش تولید:
اتیلن اکسید ماده اولیه تولید این ماده است. تولید اتیلن اکسید از اکسیداسیون کاتالیستی اتیلن و اکسیژن انجام می شود. در مرحله بعد گاز آمونیاک با اکسید اتیلن در دما و فشار بالا در حضور کاتالیزور واکنش می دهد و DEA به همراه آب تشکیل می شود که معادله واکنش آن به شرح زیر است :
2 CH2CH2O + 2 NH3 → H2NCH2CH2OH + H2NCH2CH2OH

خواص اتانول آمین
خواص ظاهری:

1.  منشور نابودگر؛ بی رنگ، مایع چسبناک با بوی آمونیاک ملایم.
2.  نقطه ی جوش حدود 268.8 درجه سانتیگراد.
3. نقطه ی ذوب حدود 28 درجه سانتیگراد.

دانسیته معادل 1.0966 گرم بر سانتی متر مکعب در دمای 20 درجه سانتی گراد دارد.

•  حلالیت: بسیار محلول در آب (954 گرم در لیتر) و نیز اتانول ؛ کمی محلول در بنزن و دی اتیل اتر است.
•  پایداری: ناسازگار با برخی از فلزات، آلیاژهای هالوژنی، نیتریت، اسیدهای قوی و اکسید کننده های قوی.

این حلال به طور کلی در سه حالت مونو دی و تری موجود است که در سایت آپادانا شیمی با انواع این ترکیب می توانید بیشتر آشنا شوید.

کاربرد دی اتانول آمین در صنعت
DEA به طور گسترده ای برای تهیه دی اتانول آمیدها و نمک های دی اتانول آمین اسیدهای چرب با زنجیره بلند استفاده می شود (این نمک ها به صابون ها و سورفکتانت های مورد استفاده در شوینده های مایع لباسشویی و ظرفشویی، لوازم آرایشی، شامپوها و نرم کننده های مو ، برای بهبود فرمولاسیون اضافه می شوند). این ماده همچنین به طور گسترده در فرآوری منسوجات و همچنین تصفیه گازهای صنعتی برای حذف گازهای اسیدی استفاده می شود. ترکیب فوق یک عامل ضد خوردگی در سیالات فلزکاری و در آماده سازی مواد شیمیایی کشاورزی نیز به حساب می آید. در ادامه با کاربرد های موردی این ترکیب بیشتر آشنا خواهید شد:

•  علف کش ها
•  جاذب در صنعت گاز: DEA (یک آمین ثانویه) یک ماده ی همه منظوره خوب است و به طور کلی، رایج ترین آمین ژنریک است که در حذف گازهای اسیدی از گاز طبیعی و NGL استفاده می شود.این ماده در غلظت های بالاتر (20-30wt%) نسبت به MEA (<15wt%) برای حذف گازهای اسیدی و سایر اسیدهای آلی استفاده می شود.
•  نمک های آن در شوینده ها
•  روان کننده ها
•  افزودنی سیمان
•  تولید رنگ و کاغذ

تولید لورامید از DEA
جالب است بدانید خود این ترکیب در محصولات شوینده استفاده نمی شود. نمک های آن می توانند بی خطر تر و پرکاربرد تر در صنعت شوینده ها باشند.
از این ماده، کوکوآمید DEA، لینول آمید DEA و DEA لورامید به دست آورد. این مواد به صورت مایعات چسبنده و یا جامدات به شکل موم یافت می شود. این مواد به عنوان سورفکتانت نقش اساسی را در محصولات آرایشی، فرمولاسیون شامپوها، رنگ مو و لوسیون ها ایفا می کند.
DEA و مشتقات آن کاربردهای بسیار دیگری نیز دارند که از این مواد به عنوان امولسیفایر نیز مورد استفاده قرار می گیرد. این خاصیت موجب می شود تا مواد شیمیایی موجود در شوینده ها به ویژه شامپوها، کف و حباب تولید کنند.
همچنین این مواد می توانند مقدار اسیدی یا بازی وبدن مواد را کنترل و تنظیم کنند.
البته باید گفت که DEA به ندرت به تنهایی در محصولات بهداشتی مورد استفاده قرار می گیرد و معمولا در کنار مشتقات آن مورد استفاده قرار می گیرد.
هر کدام از مشتقات DEA خاصیت های خاص خود را دارند که هر کدام برای کاری خاص استفاده می شود. برای مثال از DEA به این منظور استفاده می شود که مواد، حساسیت های پوستی ایجاد نکنند و موجب خشکی پوست نشوند. التبه باید گفت که از DEA فقط در محصولات آرایش و بهداشتی استفاده نمی شود و در صنایع نیز کاربرد دارد.
علاوه بر موادی که گفته شد، از آن، مشتقات دیگری نیز به دست می آیند که کاربردهای بسیاری دارند. برخی از این مشتقات عبارت اند از لانولینامید، اولیوامید و سویامید.

ویژگی های کاربردی دی اتانول آمین
DEA یک ترکیب آلی است که از واکنش اتیلن اکسید و آمونیاک سنتز شده است و از اوایل دهه ۱۹۳۰ در مقادیر زیاد صنعتی تولید شده است. این ترکیب شیمیایی در دمای اتاق یک مایع شفاف و جاذب رطوبت است که رطوبت را از هوا جذب می کند و یا یک جامد کریستالی سفید است که با افزایش دما می تواند بویی شبیه آمونیاک ایجاد کند.
این ترکیب شیمیایی می تواند برای بسیاری از اهداف تجاری استفاده شود، اما مهمترین آنها به عنوان یک عامل مرطوب کننده متوسط در لوازم آرایشی و بهداشتی و زیبایی مانند شامپو است. به دلیل وجود این ترکیب لوسیون ها و کرم ها، هنگامی که با آب مخلوط می شود یا روی سطح پوست پخش می شوند، یک قوام ضخیم یا نرم ایجاد می کنند.
دی اتانول آمین همچنین در تولید منسوجات، داروها و علف کش ها نیز استفاده می شود. یکی از کاربردهای مهم صنعتی استفاده از آن به عنوان اسکرابر گاز در صنایع نفت و گاز طبیعی برای حذف محصولات جانبی خطرناک مانند گاز سولفید هیدروژن تولید شده در طول پالایش است.
در مورد استفاده از دی اتانول آمین به دلیل ادعای ارتباط آن با سرطان، اختلاف نظرهایی وجود دارد. با این حال، بزرگترین خطر برای سلامتی انسان به عنوان یک عنصر در محصولات آرایشی است که به طور مستقیم و مکرر روی پوست اعمال می شود.
تحقیقات نشان داده است که با گذشت زمان، DEA با سایر ترکیبات موجود در این محصولات واکنش شیمیایی نشان می دهد و یک ماده شیمیایی سرطان زا بسیار قوی به نام nitrosodiethanolamine (NDEA) ایجاد کند. مطالعات نشان داده است که NDEA در ۴۴ گونه مختلف از حیوانات آزمایشی سرطان زا و سمی است.

دی اتانول آمین (Diethanolamine) ماده ای است که در فرمولاسیون محصولات مراقبت از پوست و لوازم آرایشی برای تنظیم pH و بهبود ثبات و کف محصول استفاده می شود. این ترکیب شیمیایی که با عنوان DEA نیز شناخته می شود به طور کلی در تولید محصولاتی مانند مرطوب کننده ها، کرم های ضد آفتاب، شامپوها، پاک کننده ها و نرم کننده ها استفاده می شود. دی اتانول آمین به ندرت مورد استفاده قرار می گیرد و هنگام استفاده از آن در مقادیر بسیار کمی استفاده می شود تا از ملایم بودن محصول و تحریک نکردن آن، اطمینان حاصل شود.
DEA به دلیل وجود دو گروه هیدروکسیل که در ساختار مولکولی آن وجود دارد، یک دی الکل است. این ترکیب شیمیایی در تولید نمک اسیدهای چرب زنجیره بلند مورد استفاده قرار می گیرد و به محصولات هیدراته اجازه می دهد تا کف کنند. دو ترکیب مشابه دیگر از جمله تری اتانول آمین و مونو اتانول آمین نیز وجود دارند که در فرمولاسیون مراقبت از پوست استفاده می شود.

مزایا و معایب دی‌اتانول‌آمین
استفاده از دی‌اتانول‌آمین در محصولات مراقبت از مو دارای مزایا و معایب خاصی است. از جمله مزایای آن می‌توان به ظرفیت بالای آن برای ایجاد کف و افزایش پایداری فرمولاسیون‌ها اشاره کرد. همچنین، DBA به عنوان یک حل کننده و تثبیت‌کننده در محصولات مختلف عمل می‌کند که به بهبود کارایی و کیفیت نهایی محصول کمک می‌کند. با این حال، نگرانی‌هایی نیز در مورد مصرف درازمدت این ترکیب وجود دارد. برخی تحقیقات نشان داده‌اند که دی‌اتانول‌آمین می‌تواند با سایر ترکیبات شیمیایی به ماده‌ای به نام نیتروزآمین تبدیل شود که دارای خصوصیات سرطانزایی است. بنابراین، لازم است که محصولات حاوی این ماده تحت نظارت دقیق قرار گیرند.
کاربرد دی اتانول آمین در شوینده ها
دی اتانول آمین (DEA) یکی از مواد اولیه مهم شیمیایی در تولید شوینده‌ها و مواد تمیزکننده است. این ماده به دلیل خواص خاص خود در صنایع شوینده‌سازی و تمیزکاری اهمیت دارد. که اگر در صنایع خود نیاز به خرید دی اتانول آمین با کیفیت دارید میتوانید با مشاوران ما در نگین تجارت پیام در ارتباط باشید. در زیر به برخی از کاربردهای دی‌اتانول آمین در صنایع شوینده اشاره میکنیم:
تنظیم pH
دی اتانول آمین به عنوان تنظیم کننده pH در فرآیندهای تولید مواد شوینده مورد استفاده قرار میگیرد. با تنظیم pH به مقدار مورد نظر، این ماده می‌تواند در بهبود عملکرد شوینده‌ها و افزایش کارایی آن‌ها مؤثر باشد.
تشکیل امولسیون
DEA در تشکیل امولسیون‌های پایدار کاربرد دارد. امولسیون‌هایی که حاوی DEA هستند، می‌توانند به خوبی روغن و آب را با هم ترکیب کرده و از جداسازی آن‌ها جلوگیری کنند.
دی اتانول آمین به عنوان تثبیت کننده کف
DEA می‌تواند یک تثبیت کننده کف در مواد شوینده است. این ماده می‌تواند اثر کفزایی مواد شوینده را افزایش دهد و در نتیجه، از تشکیل کف و رسوب در سطوح جلوگیری کند.
کاربردهای دیگر
DEA در تولید انواع مواد شوینده مانند صابون، شامپو، مایع ظرفشویی و … استفاده می‌شود و در هر کدام از این محصولات وظایف خاصی دارد که باعث بهبود عملکرد و کارایی آن‌ها می‌شود.
به طور کلی، دی اتانول آمین به عنوان یک ماده اولیه مهم در صنایع شوینده مورد استفاده قرار می‌گیرد و از آن برای بهبود کارایی، تنظیم pH، تشکیل امولسیون، کفزایی و تقویت سایر مواد شوینده استفاده می‌شود.

دی اتانول آمین در مایع ظرفشویی

دی اتانول آمین (DEA) یک مادهٔ شیمیایی است که به عنوان یک ماده اولیه در انواع مایع ظرفشویی استفاده می‌شود. دی اتانول آمین به عنوان یک ماده امولسیفایر و تثبیت‌کننده و عامل فوم‌ زایی در مایعات ظرفشویی کاربرد دارد، و با ایجاد فوم حالتی مناسب برای شست‌وشوی ظروف ایجاد کند. همچنین، دی اتانول آمین به عنوان یک ماده آنتی باکتریال و ضد میکروبی در مایعات ظرفشویی کاربرد دارد تا باکتری‌ها و میکروب‌های موجود در ظروف را از بین ببرد و به عملکرد بهتر مایع ظرفشویی کمک کند.
کوکامید DEA
این ماده از خانوادهٔ کوکوآمید‌ها است و به عنوان یک ماده افزودنی و امولسیفایر (ترکیب کننده مواد چربی و آب) عمل می‌کند.کوکامید دی اتانول آمین به دلیل خاصیت فوم زنی خوب، در تولید شامپوها و شوینده ها کاربرد دارد. همچنین، این ماده یک عامل پاک‌کننده و خنثی‌کنندهٔ اسیدها و بازها نیز است. اما مصرف طولانی مدت و در میزان زیاد این ماده ممکن است باعث تحریک پوست و چشم شود

• دی اتانول آمین در شامپو

دی اتانول آمین عنوان یک ماده اولیه کاربردی در تولید شامپوها و محصولات بهداشتی استفاده می‌شود. این ماده از خانواده آمین‌ها است و به عنوان نرم‌کننده استفاده می‌شود. وظیفه اصلی دی اتانول آمین در شامپوها، افزایش پایداری کف‌زنی است. این ماده می‌تواند به عنوان یک عامل مخلوط‌کننده و تقویت‌کننده در فرمولاسیون‌های شامپو استفاده شود. از آنجایی که دی اتانول آمین پوست و مو را نرم می کند و آبرسانی خوبی دارد، به عنوان یک ماده مرطوب‌کننده و جلوگیری از خشکی نیز استفاده می‌شود.

• دی اتانول آمین در شوینده ها

دی اتانول آمین (DEA) و مشتقات آن، جزو موادی هستند که در ترکیبات شوینده‌ها و محصولات آرایشی و بهداشتی به عنوان عامل سطح فعال و امولسیفایر مورد استفاده قرار می‌گیرند. این ترکیبات ساختاری دارای یک سر آب دوست و یک سر آبگریز دارند که باعث تشکیل کف و حباب در شوینده ها می‌شوند و در پاکسازی و شست‌وشوی ظروف و پوست کاربرد دارند.
دی اتانول آمین میتواند با سایر مواد ترکیب شده و به ترکیبات جدیدی تبدیل شود. این واکنش‌ها منجر به تولید مواد پایداری می‌شود که معمولاً با لورامید (خرید لورامید با کیفیت) و کوکامید ترکیب می‌شوند. در طول این فرآیند، ممکن است مقادیر اندکی از مواد اضافه و ناخواسته به محصول نهایی اضافه شود که تاثیر آنها بر عملکرد و کارایی محصول جدید بسیار کم است و می‌توان آن را کنترل کرد.
استفاده از DEA و مشتقات آن در صنایع مختلف به جز صنایع آرایشی و بهداشتی، از جمله صنایع غذایی، به‌ ویژه در بسته‌بندی مواد غذایی نیز رایج است.

• مواد شوینده ای که در ترکیب آن ها از دی اتانول آمین استفاده می شود

دی اتانول آمین در شامپوها، مایعات ظرفشویی، صابون‌ها، کرم‌های حمام، مواد آرایشی، و محصولات شست‌وشوی پوست استفاده میشود. DEA به تشکیل کف و حباب در محصولات شست‌وشو کمک می‌کند. همچنین، این ماده به عنوان امولسیفایر نیز کاربرد دارد تا کمک کند چربی و آب در هم مخلوط شده و به راحتی از پوست و سطوح پاک شوند.

کوکامید MEA
کوکامید مونو اتانول آمین ترکیبی است که از روغن نارگیل و اتانول آمین سنتز می شود. بسیاری از شرکت ها می‌گویند این ترکیب طبیعی است زیرا تا حدی از روغن نارگیل به دست می آید، اما این مسئله کاملاً صادق نیست. این ماده به عنوان یک عامل کف کننده عمل می کند و به غلیظ شدن شامپو کمک می کند. کوکامید مونو اتانول آمین یک ماده سفید و مومی شکل است و به پخش شدن شامپو در موهای شما نیز کمک می کند.

• کاربرد کوکامید MEA و DEA چیست؟

معمولا به عنوان یک عنصر اصلی در صابون، شامپو و محصولات مراقبت از پوست استفاده می شود. کوکامید MEA کاملا از اسید های چرب ساخته شده است که از روغن نارگیل گرفته شده است که با مونو اتانول امین واکنش می دهند. اساسا مخلوطی از اتانول آمینها است که ممکن است حاوی مقادیر جزئی کوکامید DEA باشد. اما استفاده از نارگیل در بسیاری از کشورها و فرهنگ ها، جزء اصلی آن بود. نارگیل به عنوان منبع غذایی مورد استفاده قرار گرفت، در دوران مدرن، یک ماده شیمیایی سالم و ایمن به عنوان عنصر در بسیاری از محصولات مراقبت از پوست و محصولات مراقبت از مو بود. امكان استفاده به منظور فوم كردن و تثبيت محصولات آرام بخش بر اساس آب، به عنوان يك عامل مهم نيز شناخته شده است.
این ماده شیمیایی همچنین یک عنصر رایج در امولسیون ها مانند کرم های اصلاح، ژل ها و محصولات مراقبت از پوست است. از آنجا که Cocamide MEA از نارگیل ها مشتق شده است، آن را به عنوان عنصری می بینیم که می تواند موهای سالم تر، ضخیم تر، شفاف تر و قابل کنترل تر داشته باشد. این می تواند حتی یک ماده مؤثر در درمان بعضی از شرایط مو مانند شوره سر، خارش پوستی و ریزش مو باشد. همچنین می تواند بخشی از صابون های دست، دستگاه های ضدعفونی کننده دست، محصولات حمام و مرطوب کننده ها باشد. کوکامید MEA نسبت به گروه شیمیایی آن کوکامید DEA نسبت به کوکامید DEA خنثی است و دارای اثرات درمانی است. کوکامید DEA دارای توانایی تحریک پوست است و ممکن است باعث درماتیت تماس در افراد مبتلا شود. کوکامید MEA و DEA اغلب در فرمولاسیون های آرایشی مات و خالص مانند رنگ مو، شامپو، شستشوی بدن، درمان شوره سر، صابون مایع دستی، پاک کننده ها، اکسفولیان، اسکراب و حمام حباب استفاده می شود. استنشاق کوکامید MEA توسط انسان سمی است، اما براساس اطلاعات محدود، MEA در هنگام استفاده در محصولات شستشو و در غلظت های کوچک تا ۱۰ درصد در محصولات در نظر گرفته می شود.

• آیا کوکامید MEA همان کوکامید DEA است؟

خیر. این دو ماده متفاوت فرموله شده اند. کوکامید DEA کوکامید دی اتانول آمین است، در حالی که کوکامید MEA کوکامید مونو اتانول آمین است. هر دو مورد عامل ایجاد کف هستند، اما کوکامید DEA به عنوان سمی در دوزهای بالا شناخته شده است و می تواند سرطان زا باشد. اگرچه این مورد در مورد کوکامید MEA صادق نیست، اما می‌تواند حاوی رگه‌هایی از کوکامید DEA باشد که باعث نگرانی برخی افراد می‌شود.
فواید کوکامید MEA در شامپو
کوکامید MEA به سایر سورفکتانت ها، معمولاً سولفات ها، کمک می کند تا کار خود را بهتر انجام دهند. با کف کردن و غلیظ شدن شامپو به سولفات ها اجازه می دهد کار خود را انجام دهند. مزیت دیگر این است که می تواند به احیای موهای کدر و صاف شما کمک کند. گاهی اوقات مو توسط تجمع محصول و سایر مواد زائد که توسط سموم جمع می‌شوند، سنگین می‌شود و این ماده به بلند شدن موهای شما کمک می‌کند و تمیز کردن آن را برای شامپو آسان‌تر می‌کند. این ماده اجازه می‌دهد تا سایر مواد موجود در شامپو شما کارآمدتر عمل کنند.

آیا کوکامید MEA در شامپو بی خطر است؟

بله، کوکامید MEA در شامپوهای شستشو بی خطر است و در غلظت های تا 0٪ در محصولات باقی مانده ایمن است. این استاندارد توسط پنل تخصصی بررسی مواد آرایشی تعیین شده است.
خاصیت فیزیکی و شیمیایی دی اتانول آمین
DEA به صورت مایع روغنی بی‌رنگ یا کریستال‌های جامد سفید به فروش می‌رسد. مایع دی اتانول آمین کمی بوی آمونیاک می‌دهد و خاصیت نم‌بینی (Hygroscopy) دارد. به طور کلی تمامی اتانول آمین‌ها آب و کربن دی اکسید هوا را جذب می‌کنند. همانطور که میدانید دی اتانول آمین دارای گروه‌های آمین و هیدروکسیل میباشد، دارای خاصیت آمینی و دارای خاصیت الکلی بوده است. در واکنش با اسیدها نمک می‌سازد و گروه هیدروکسیل نیز توانایی برقراری پیوند استری دارد.این ماده از جمله مواد اولیه شوینده ها، مواد اولیه کود وسم کشاورزی و حتی مواد اولیه غذایی است.

نتیجه گیری
رایج‌ترین و شناخته شده ترین ترکیب در این گروه از مواد مرتبط، دی اتانول آمین (DEA) نام دارد. DEA در بسیاری از محصولات پاک کننده خانگی مانند شوینده ها و صابون های دست یافت می شود. DEA و سایر ترکیبات اتانول آمین، مونو اتانول آمین (MEA) ، کوکامید مونو آمین (CocamideMEA)، تری اتانول آمین ( TEA) به عنوان امولسیفایر در محصولات برای ایجاد کرم یا کف کردن آنها و گاهی اوقات به عنوان تنظیم کننده pH استفاده می شود. به دلیل این خاصیت، این مواد در محصولات روزانه مانند شامپو، نرم کننده، شستشوی بدن و کرم موبر نیز یافت می شود. همچنین برای خرید و اطلاع قیمت از این  محصول با کارشناسان آپادانا شیمی در ارتباط باشید.